Is er een geur in de wereld, die de neus zo beroert als versgemalen koffie? Voor de meesten van ons is het een ochtendritueel; we beginnen de dag met het volle genot van deze geur.

In Duitsland is koffie met een gemiddelde van 150 liter per jaar de favoriete drank, nog voor mineraalwater (130 liter) en bier (110 liter). Men ontmoet elkaar bij een kopje koffie, maakt een koffiepauze. Het is veel meer dan een vloeibaar stimulerend middel, het is een cultuurgoed en in vele landen over de hele wereld vermaard.

koffie

koffie: gezond of niet?

De diversiteit van de bereidingen en mengsels is vrijwel onbeperkt: eenvoudige filter koffie, espresso, café crème, cappuccino, latte macchiato, ijskoffie, Turkse koffie of Irish Coffee, aan elke smaak is gedacht.

Maar wees voorzichtig! Relevante professionals waarschuwen tegen overmatige consumptie, want koffie bevat een krachtige en in hoge dosering giftige alkaloïde, cafeïne genaamd. Dit stimuleert de bijnieren tot de productie van adrenaline, de hartslag en de ademhaling versnellen, de bloeddruk neemt toe en men wordt alerter, het beïnvloedt de bloedsuikerspiegel negatief en irriteert de maag.

Cafeïne stimuleert het zenuwstelsel en vermindert de kalmerende neurotransmitter serotonine. Het prikkelt een stress en crisisreactie, hoewel we alleen maar in ons kantoor bij de computer zitten en een pauze willen nemen…

Anderzijds bevestigen studies en analyses gezondheidsvoordelen. Een kopje koffie per dag zou bijvoorbeeld

  • het risico van levercirrose met 22% verminderen
  • het risico op darmkanker bij vrouwen verkleinen,
  • bescherming bieden tegen huidkanker en neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer en Parkinson,
  • het geheugen en cognitieve functies verbeteren
  • het welzijn en het geluk via het vrijkomen van dopamine verhogen.

Het nadelige effect op het cholesterolgehalte, hoge bloeddruk en osteoporose wordt de afgelopen jaren door vergelijkende studies gedeeltelijk weerlegd. Het is een strijd tussen wetenschap en koffie-producent,  waar het om veel geld gaat; en het einde is niet in zicht.

Vanuit het gezichtspunt van de ayurveda

Ayurveda classificeert alle substanties in de natuur volgens haar elementen  en de daarmee verbonden smaak en kenmerken.

Koffie smaakt voornamelijk bitter en vertegenwoordigt zo de elementen lucht en ruimte. Zijn belangrijkste eigenschappen zijn licht, samentrekkend, stimulerend en verhittend. De verhittende kwaliteit ontstaat door het proces van roosteren bij temperaturen van 200-260 graden.
Op basis van de drie dosha’s verhoogt koffie Vata en Pitta en vermindert het Kapha. Het stimuleert het lichaamsvuur (Agni), reinigt de lichaamskanalen (Srotas) en bevordert de bloedsomloop.

Ofschoon koffie na het eten aanvankelijk de spijsvertering stimuleert en bij veel mensen tot een vlotte stoelgang leidt, brengt het door zijn drogende werking op lange termijn constipatie.

Voorzichtig met Caffeinism

Het is een vicieuze cirkel. We voelen ons moe, uitgeput, niet vooruit te branden. Een kop koffie moet ons weer op de been helpen. Dit leidt tot een stressreactie van cafeïne. Elke stressreactie leidt tot uitputting. En we gaan naar de koffiemachine …

Veel mensen ontwikkelen zo een lichamelijke afhankelijkheid met psychische effecten. Deze permanente alarmtoestand bevordert angst, slaapstoornissen, prikkelbaarheid, hyperactiviteit, stemmingswisselingen, depressie etc.  Aan het einde van deze keten raken de bijnieren uitgeput.

Wanneer spreken we van Caffeinism? De mate waarin we cafeïne verdragen, varieert per individu. Doe de test en drink 5 dagen lang geen druppel koffie. Treden er ontwenningsverschijnselen op, zoals hoofdpijn, sufheid, vermoeidheid of constipatie, dan is je lichaam aan zijn dagelijkse dosis gewend geraakt en is het tijd om er iets aan te doen.

Checklist: Mijn persoonlijke consumptie van koffie

Aan de hand van de volgende 5 vragen kunt u uw persoonlijke consumptie vanuit het gezichtspunt van de gezondheid evalueren:

VATA PITTA KAPHA
Wie? slecht verenigbaar, zo weinig mogelijk weinig verenigbaar, met mate consumeren goed verenigbaar, positieve werking
Waarom? als genotmiddel als genotmiddel Selectief gebruiken voor Kapha vermindering
Wanneer? In de voormiddag tot 13 uur, tijdens of na de maaltijd In de ochtends voor 11 uur, tijdens of na de maaltijd Op de nuchtere maag   en de hele dag tot 16 uur
Hoeveel? max. 1 kopje per dag tot 2 kopjes per dag tot 3 kopjes per dag
Waarmee? met veel warme melk / room en Sharkara (natuursuiker) met melk of room en Sharkara zwart en ongezoet, eventueel kruiden toegevoegd
Voorbeeld Latte macchiato Cappuccino Classic espresso

Koffie kan theoretisch door remming van een hormoon (ADH) als een diureticum werken en het lichaam dus uitdrogen. Drinkt u daarom bij elke kop koffie een groot glas water, zoals de traditie in de zuidelijke landen is.

Koffie – genot, gevaar en geneesmiddel tegelijkertijd

De geur, het ritueel van de bereiding en de verscheidenheid aan smaken: zonder twijfel is koffie voor velen puur genot. Als koffie in rustige en evenwichtige gemoedstoestand geconsumeerd wordt, dan komen de positieve effecten naar voren.

Als psychotrope substantie triggert het een stressreactie, zelfs wanneer er geen duidelijke stressor aanwezig is.  Mensen, die moeilijk kunnen omgaan met stress of die aan psycho-vegetatieve storingen lijden, dienen daarom vanuit  Ayurvedische perspectief koffie te mijden.

Ayurveda deelt substanties nooit in “goede” en “slechte” substanties in, maar in individueel “verenigbaar” en “onverenigbaar”. Voor  koffie geldt deze overweging in het bijzonder.

Met de beste wensen voor uw gezondheid,
Ralph Steuernagel

Vertaling van het artikel KAFFEE IM AYURVEDA: GEFAHR ODER HEILMITTEL? van Ralph Steuernagel, gepubliceerd in de website “http://www.ayurvedamedizin.de/“.

Deel deze pagina op Social media